Sajarah Singkat Mang Koko

Dina kasempetan postingan ayéna simkuring hoyong médar salah sawios tokoh Sunda nu kalintang gédé jasana pikeun sajarah kasenian Sunda, nyaeta Mang Koko tea nu tos makalangan, dugi ka generasi simkuring ayéna masih keneh séér nu mikabangga karya – karya anjéna.

Haji Koko Koswara, nénéhna Mang Koko, lahir di Kacamatan Indihiang, Tasikmalaya, 10 April 1917. Ramana Ibrahim alias Sumarta, anu aya teureuh ti Sultan Banten (Sultan Hasanuddin). Anjeunna kagungan putra 8, diantawisna Tatang Benyamin Koswara (ayeuna pupuhu Yayasan Cangkurileung) sareng Ida Rosida (salah sawios panembang kahot sareng kungsi maén sinetron "Inohong di Bojongrangkong"). Atikan anjeunna dikawitan ti HIS (1932), MULO Pasundan (1935). Mang Koko kalebet anu ta'at sareng patuh kana agamana (Islam).

Padamelanna dikawitan ti taun 1937, mangsa bangsa urang nyanghareupan révolusi. Saterusna patutur-tutur didamel di: Balé Pamulang Pasundan, Paguyuban Pasundan, De Javasche Bank; Harian Cahaya (Cahaya Simbun), Harian Suara Merdeka, Jawatan Penerangan Propinsi Jabar, guru anu saterasna janten Direktur Konservatori Karawitan Bandung (1961-1973); Dosen Luar Biasa di ASTI (Akademi Seni Tari Indonesia), Bandung, dugi ka pupusna ping 4 Oktober 1985.

- Bakat seni sareng karya-karyana.

Bakat senina ngocor ti ramana anu kacatet salaku juru mamaos Ciawian jeung Cianjuran. Saterasna anjeunna diajar ku nyalira ti seniman-seniman ahli karawitan Sunda anu parantos moyan, ogé neuleuman hasil karya widang karawitan ti Raden Machjar Angga Koesoemadinata (musikolog).

Anjeunna oge kacatet salaku anu ngadegkeun rupa-rupa pakumpulan kasenian, diantarana: Jenaka Sunda "Kaca Indihiang" (1946), "Taman Murangkalih" (1948), "Taman Cangkurileung" (1950), "Taman Setiaputra" (1950), "Kliningan Ganda Mekar" (1950), "Gamelan Mundinglaya" (1951), jeung "Taman Bincarung" (1958).

Oge anjeunna anu ngadegkeun sakaligus jadi pupuhu munggaran ti "Yayasan Cangkurileung" puseur, anu cabang-cabangna sumebar di lingkungan sakola-sakola sakuliah Jawa Kulon. Anjeunna ogé anu ngadegkeun tur pupuhu Yayasan Badan Penyelenggara "Akademi Seni Karawitan Indonesia" (ASKI), Bandung (1971). Kungsi anjeunna medalkeun majalah kasenian "Swara Cangkurileung" (1970-1983).

Karya cipta kawih-kawihna dikempelkeun dina buku-buku, boh anu kungsi dipedalkeun atawa anu masih mangrupa naskah-naskah, diantarana: "Resep Mamaos" (Ganaco, 1948), "Cangkurileung" (3 jilid/MB, 1952), "Ganda Mekar" (Taraté, 1970), "Bincarung" (Taraté, 1970), "Pangajaran Kacapi" (Balébat, 1973), "Seni Swara Sunda/Pupuh 17" (Mitra Buana, 1984), "Sekar Mayang" (Mitra Buana, 1984), "Layeutan Swara" (YCP, 1984), "Bentang Sulintang/Lagu-lagu Perjuangan"; jrrd.

Karya-karyana sanés ukur dina widang kawih, nanging ogé dina widang seni drama sareng gending karesmen. Dina lebah dieu kacatet, salah sawiosna nyaeta: "Gondang Pangwangunan", "Bapa Satar", "Aduh Asih", "Samudra", "Gondang Samagaha", "Berekat Katitih Mahal", "Sekar Catur", "Sempal Guyon", "Saha?", "Ngatrok", "Kareta Api", "Istri Tampikan", "Si Kabayan", "Si Kabayan jeung Raja Jimbul", "Aki-Nini Balangantrang", "Pangeran Jayakarta", "Nyai Dasimah".

- Pangajén ka Mang Koko.

Mang Koko ginuluran seueur pangajén, boh anu asalna ti pamaréntah, lembaga atawa organisasi masarakat (LSM), upamana baé: Piagam Wijayakusumah (1971), salaku pangajén pangluhurna ti pamaréntah puseur (id: Departemen Pendidikan dan Kebudayaan) dina kategori "Sebagai Pembaharu dalam Bidang Seni Karawitan".

Tina riwayat ringkes kahirupan Mang Koko, urang patepang jeung hiji manusa anu enggeus masrahkeun jiwa, raga jeung bandanna pikeun kahirupan jeung kalanggengan seni, hususna seni Sunda. Jembarna, pikeun anjeunna, merenah upami urang ngaleleran gelar salaku "pahlawan panglelemes jiwa". Sabab, sakumaha kasauran anjeunna keneh dina salah sahiji kawihna, seni teh ngarupakeun panglemes jiwa.

Cag ah,
Baktos simkuring: Lilis Mayasari/ LieZMaya anu nuju murukusunu sono ka lembur indung :P
- Di cutat Ti Wikipédia, énsiklopédia bébas basa Sunda.
- Gambar ti: Datasunda.Org

Sajarah Candi Pawon

Dina postingan ieu husus simkuring hoyong medar paninggalan sajarah suku tatanggi urang, nyeta “urang jawa” tea, etang – etang jalan – jalan we nya hehe.

Candi Pawon nyaéta hiji candi nu aya di antara Candi Borobudur jeung Candi Mendut, kurang leuwih jarakna sakitaran 1750 méter ti Candi Borobudur sarta 1150 méter ti Candi Mendut. Candi ieu munggaran dipugar taun 1903.

Tacan aya nu bisa mastikeun kunaon ngaranna Pawon. J.G. de Casparis ngira-ngira yén Pawon éta asalna tina basa Jawa Awu (lebu) jeung awalan pa sarta ahiran an nu hartina tempat awu (tempat lebu). Ku sabab éta, arkéolog (Elmuan nu nalungtik paninggalan sajarah) ieu nganggap yén candi ieu baheulana dipaké pikeun meuleum mayit nepi ka jadi lebu. Lamun ditempo tina tempatna, candi ieu ayana nyaeta di désa Brojonalan, lamun dina basa Sangsakerta mah nyaéta vajra nu ngabogaan harti pakarang sarta anala hartina seuneu. Vajranala nyaéta sanjata Raja Indera dina mitologi bangsa India.

Dina jero candi henteu kapanggih ayana arca. Nu bisa dititénan tina ieu candi nyaéta ukirannana. Dina témbok luar aya réliéf tangkal Kalpataru nu diapit pundi-pundi jeung kinara-kinari (mahluk kayangan, sirahna manusa awakna manuk), saur sabagian urang aya nu ngayakinan yen candi ieu teh nu jadi pamiti kabentukna candi – candi sejen, kaasup ogé candi Borobudur tea. Aya oge nu nyebutkén yen Candi Pawon teh nyaeta Candi umat Budha.

Cag ah,
Baktos simkuring: Lilis Mayasari/ LieZMaya.
Poto dicandak ti Kompas.
Sumber ti Wikipedia sareng web sanesna.

Sajarah Singkat Karajaan Tasikmalaya

- Samemeh Datangna Islam.
Mimiti dina zaman abad ka VII nepi ka abad ka XII wilayah nu ayeuna katelahna kabupaten Tasik Malaya, katalungtik ayana hiji bentuk pamarentahan kabataran nu pusat pamarentahanana teh nyaeta disakitar Galunggung, jeng kakuasaan ngabisheka raja - raja (ti karajaan Galuh) atawa ceuk basa lainna mah dianggap syah lamun meunang widi/ pasatujuan Batara nu nahta di Galunggung. Batara atawa sesepuh nu marentahan dina abad eta nyaeta Batara Semplakwaja, batara kuncung putih, Batara Kawindu, Batara Wastuhayu, jeng Batara Hyang nu zaman pamarentaganana ngalaman perobahan bentuk tina kabataraan ngajadi karajaan.
Karajaan ieu ngarana teh karajaan galunggung nu di adegkeun dina ping 13 Bhadrapada 10033 Saka atawa 21 Agustus 1111 nu dipingpin ku panguasa munggaranana nyeta Batara Hyang, nu dumasar kabuktian ku Prasasti Geger Hanjuang nu kapanggil di bukit Geger Hanjuang, Desa Linggarwangi, kacamatan Leuwisari, Tasikmalaya. Ti sang batari ieu nya ajarana nu kasohor katelah ku sebutan Sang Hyang Siksakanda ng Karesian. Ajaranana ieu teh masih dijadikeun ajaran resmi dina zaman Prabu Siliwangi (1482-1521 M) nu nahta di pakuan Pajajaran. Karajaan Galunggung ieu ngdeg nepi ka 6 tungturanan raja saterusna nu masih keneh katurunan Batari Hyang.
Nincak periode saterusna nyaeta periode pamarentahan Sukakerta jeng ibukota Dayeuh tengah (Ayeuna kaasup kana kacamatan Salopa, tasikmalaya), nu mangrupakeun salah sahiji daerah turunan ti karajaan pajajaran keneh. Panguasa munggaranana nyaeta Sri gading Anteg nu sazaman hirupna saentragan jeng Prabu Siliwangi. Dalem Sukakerja nu neruskeun tahta dipekirakeun sazaman jeng Prabu Surawisesa (1521-1535 M) Raja Pajajaran nu ngagantikeun Prabu siliwangi.

- Datangna Islam.
Dina mada pamarentahan Prabu Surawisesa kadudukan Pajajaran sunda mimiti kadesek ku gerakan Karajaan Islam nu dipaloporan ku Cirebon jeng Demak. Sunan Gunung Jati ti taun 1528 ngumara kapalosok tanah sunda pikeun ngajarkeun Agama Islam. Dina mangsa pajajaran mimiti hilang daya (ngalemahan) daerah - darah kakuasaanana tarutamana nu aya di Bagian Timur teh usaha satekah polah pikeun ngalepaskeun diri. Meureun pisan Dalem Sukakerta atawa Dalem Sentaoan ges jadi panguasa Sukakerta nu merdeka, lepas ti Pajajaran. Teu mustahil oge lamun kadua panguasa eta teh ges asup Islam.

Cag ah, hapunten bilih aya nu leupat kirang langkungna artikel diluhur.
Baktos simkuring Lilis Mayasari/ LieZMaya.

Ti: Wikipedia tasik malaya
Gambar ti: Datasunda.Org.